लंडन/ बीजिंग: ‘जी-७ देश जगातील गरीब देशांना एक अब्ज लशी पुढील वर्षांपर्यंत देण्यास कटिबद्ध आहेत,’ असे प्रतिप्रादन ब्रिटनचे पंतप्रधान बोरिस जॉन्सन यांनी केले. जी-७ शिखर परिषदेची रविवारी सांगता झाली. त्या वेळी ते बोलत होते. ‘कोव्हॅक्स’च्या माध्यमातून किंवा थेट मदत करण्यात येईल, असे ते म्हणाले. या तीन दिवसांच्या परिषदेची रविवारी सांगता झाली. ब्रिटनचे पंतप्रधान बोरिस जॉन्सन यांनी परिषदेचे आयोजन केले होते. ‘जागतिक पटलावर अमेरिकेने आपले अस्तित्व पुन्हा प्रस्थापित केले आहे,’ अशी प्रतिक्रिया अमेरिकेचे अध्यक्ष जो बायडेन यांनी यात व्यक्त केली. या परिषदेत चीनला लक्ष्य करण्यात आले. त्यावर ‘छोट्या समूह असलेल्या देशांनी जागतिक पातळीवरील निर्णय घेण्याचे दिवस संपले,’ अशी टीका चीनने जी-७ परिषदेवर केली आहे. वाचा: वातावरणातील बदल आटोक्यात ठेवण्यासाठी संवर्धनाची आणि उत्सर्जन मानकांची नवी उद्दिष्टे जी-७ गटाच्या परिषदेत निश्चित करण्यात आली. कार्बन उत्सर्जन रोखण्यासाठी दर वर्षी सुमारे १०० अब्ज डॉलर गरीब देशांना मदत म्हणून देण्याचेही परिषदेत निश्चित करण्यात आले. परिषदेत ब्रिटनसह अमेरिका, कॅनडा, फ्रान्स, जर्मनी, जपान, इटली या देशांनी भाग घेतला. गेल्या दोन वर्षांत प्रथमच समक्ष झालेल्या या परिषदेत सातही देशांच्या नेत्यांनी जगभरातील किमान ३० टक्के भूभाग आणि महासागर यांचे रक्षण करण्यावर सहमती व्यक्त केली. पर्यावरणाची हानी करणारे कार्बन उत्सर्जन २०३०पर्यंत जवळपास थांबविण्याच्या उद्दिष्टाचा पुनरुच्चार करण्यात आला. वाचा: ‘जगभरातील जीवनमान उंचावण्यासाठी हरित औद्योगिक क्रांतीला चालना देण्यासाठी जी-७ देश उत्सुक आहेत. कार्बन उत्सर्जन कमी करणे, निसर्गाचे जतन करणे, नोकऱ्यांची निर्मिती आणि दीर्घकालीन आर्थिक विकास साध्य करणे हे परस्परांशी जोडलेले आहेत,’ असे जॉन्सन या वेळी म्हणाले. चीनला शह देणार चीनचा जगभरातील विशेषत: विकसनशील देशांवरील वाढता वरचष्मा रोखण्यावरही या देशांनी सहमती दर्शविली. चीनच्या ‘बेल्ट अँड रोड इनिशिएटिव्ह’ या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाला प्रत्युत्तर म्हणून तसाच प्रकल्प राबविण्याचेही ठरविण्यात आले. चीनने यावर तीव्र प्रतिक्रिया नोंदवली आहे. ‘एखादा छोटा गट जगाचे संचालन करू शकत नाही,’ असे चीनने म्हटले आहे. जॉन्सनना सायकल भेट अमेरिकेचे अध्यक्ष जो बायडेन यांनी जॉन्सन यांना हाताने बनविलेली सायकल भेट दिली. बायडेन अध्यक्ष बनल्यानंतर दोन्ही नेत्यांची ही पहिलीच भेट होती. अमेरिकेतील फिलाडेल्फिया येथील एका छोट्या कंपनीने ही सायकल बनवली आहे. जॉन्सन हे सायकलप्रेमी म्हणून ओळखले जातात. वाचा: भारताच्या प्रस्तावाला समर्थन ‘कोविड-१९ प्रतिबंधात्मक लशींवरील पेटंट तात्पुरते हटवावे,’ या भारत आणि दक्षिण आफ्रिकेने ठेवलेल्या प्रस्तावाला जी-७ परिषदेत सर्वाधिक समर्थन मिळाले. परराष्ट्र मंत्रालयाने ही माहिती दिली. यावेळी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी परिषदेला ऑनलाइन संबोधले. ‘लशींना असलेली पेटंटची सुरक्षा तात्पुरती हटवावी,’ अशी मागणी त्यांनी केली. मोदी यांच्या या मागणीवर दक्षिण आफ्रिकाचे अध्यक्ष सिरील रामाफोसा, ऑस्ट्रेलियाचे पंतप्रधान स्कॉट मॉरिसन, संयुक्त राष्ट्रांचे सरचिटणीस अँटोनिओ गुटेरस यांनी पाठिंबा दिला. ‘ट्रिप्स’ काऊन्सिल या प्रस्तावावर विचार करणार आहे.
