मुंबई : तुम्ही करता? रेटिंग पाहून वस्तू खरेदी करता? प्रश्नांचे उत्तर जर हो असेल, तर आताच सावध व्हा. कारण महत्वाच्या ई-कॉमर्स कंपन्यांच्या प्लॅटफॉर्मवर बिनधास्तपणे रेटिंग आणि रिव्ह्यूचा खेळ सुरू असल्याचे दिसत आहे. कोणतेही उत्पादन ऑनलाइन खरेदी करताना ग्राहक त्या उत्पादनाच्या रेटिंग आणि रिव्ह्यूवर सर्वाधिक विश्वास ठेवतात, पण अॅमेझॉन () आणि (Flipkart) या देशातील दोन सर्वात मोठ्या ई-कॉमर्स कंपन्यावर विक्रेते खरेदीदारांवर ५ स्टार रेटिंग देण्यासाठी दबाव आणत आहेत. ब्रिटीश रेग्युलेटर कॉम्पिटिशन अँड मार्केट्स अॅथॉरिटीने (CMA) यावर्षी जूनमध्येच अॅमेझॉन आणि फ्लिपकार्टविरुद्ध तपास सुरू केला आहे. या दोन्ही कंपन्यांनी बनावट रिव्ह्यूची समस्या सोडवण्यासाठी प्रयत्न केले नाहीत, असा आरोप करण्यात आला आहे. सीएमएच्या सीईओंनी तपास सुरू करताना सांगितले की, ऑनलाइन खरेदीदार बनावट रिव्ह्यू वाचून गोंधळात पडले आहेत. खोट्या ५ स्टार रिव्ह्यूमुळे काही व्यावसायिक अधिक उत्पादने आणि सेवा विकू लागले, तर त्यांना कायदेशीरपणे असे करण्यापासून रोखले पाहिजे. पण फेक रिव्ह्यू रेटिंग विरोधात कायदा फक्त विकसित देशांमध्ये आहे, भारतात अशा प्रकारचा कोणताही कायदा नाही. याचा कंपन्या गैरफायदा घेत आहेत. बनावट रेटिंगसाठी ऑफर ई-कॉमर्स कंपन्यांचे विक्रेते उत्पादनाला रेटिंग देण्यासाठी ग्राहकांना विशेष ऑफर देत आहेत. ते ग्राहकांना फोन करून खरेदी केलेल्या उत्पादनासाठी ५ स्टार रेटिंग देण्यास सांगत आहेत. त्या बदल्यात ते उत्पादनावर गॅरंटी तसेच अतिरिक्त वॉरंटी देत आहेत. २०३० पर्यंत ४० अब्ज डॉलर होईल ई-कॉमर्स मार्केट एका अहवालानुसार, भारतातील ई-कॉमर्सचा आकार २०३० पर्यंत ४० अब्ज डॉलरपर्यंत वाढेल. २०१९ मध्ये ते फक्त ४ अब्ज डॉलर होते. या विकास दरामागे डिजिटल क्रांती हे एक महत्वाचे कारण आहे. भारतात इंटरनेट वापरकर्त्यांची संख्या झपाट्याने वाढत आहे. त्यामुळेच ऑनलाइन शॉपिंगला मोठ्या प्रमाणात तेजी पाहायला मिळत आहे.
